کربوکسیلیک اسیدها دسته ای از ترکیبات آلی حاوی یک گروه کربوکسیل (-COOH) هستند که از یک اتم کربن متصل به یک اتم اکسیژن و یک گروه هیدروکسیل (-OH) تشکیل شده است. در یک مولکول کربوکسیلیک اسید، اتم کربن توسط یک پیوند دوگانه به اتم اکسیژن متصل می شود تا یک گروه کربونیل (C=) را تشکیل دهد، در حالی که اتم کربن گروه کربونیل به اتم اکسیژن متصل است. گروه هیدروکسیل توسط یک پیوند. فرمول کلی اسید کربوکسیلیک R-COOH است که در آن R مخفف یک زنجیره کربنی یا ساختار حلقه کربنی است که می تواند گروه های آلی مختلف مانند آلکیل، آلکن، آریل و غیره باشد.
خواص کربوکسیلیک اسیدها عبارتند از:
1. اسیدهای کربوکسیلیک می توانند یون های هیدروژن (H+) را در آب یونیزه کنند و بنابراین اسیدی هستند.
2. اتم هیدروژن کربوکسیل در مولکول کربوکسیلیک اسید به دلیل اسیدیته قوی، مستعد واکنش های جانشینی مانند استریفیکاسیون، آمیداسیون و غیره است.
3. اتم کربن کربونیل در مولکول کربوکسیلیک اسید می تواند تحت واکنش های افزایشی قرار گیرد، مانند افزودن با هیدروژن برای تشکیل الکل.
4. اسیدهای کربوکسیلیک می توانند گروه های کربوکسیل خود را از طریق دکربوکسیلاسیون از دست بدهند و هیدروکربن ها یا الفین های مربوطه را تشکیل دهند.
کربوکسیلیک اسیدها به طور گسترده در طبیعت یافت می شوند، مانند اسید سیتریک، اسید استیک (اسید استیک)، اسید مالیک و غیره، و همچنین محصولات واسطه مسیرهای متابولیک در بسیاری از موجودات هستند. در زمینه های صنعتی و دارویی، اسیدهای کربوکسیلیک و مشتقات آنها کاربردهای گسترده ای دارند، مانند پلاستیک، لاستیک، داروسازی، افزودنی های غذایی و غیره.